Nowe badania ujawniają prawdę o o tym kiedy pierwsi ludzie dotarli do Australii

Od dziesięcioleci naukowcy spierają się o to, kiedy i jak pierwsi ludzie dotarli do Australii. Jedni twierdzili, że stało się to stosunkowo późno, około 47 000–51 000 lat temu. Inni bronili tzw. „długiej chronologii”, według której zasiedlenie kontynentu zaczęło się nawet 60 000–65 000 lat temu. Najnowsze, szeroko zakrojone badania genetyczne przechylają szalę na korzyść tego drugiego scenariusza i pokazują, że historia ludzkości w Australii jest starsza i bardziej złożona, niż sądzono.

Międzynarodowy zespół badaczy przeanalizował łącznie 2 456 genomów ludzi z całej Oceanii. W zestawie znalazły się zarówno współczesne próbki DNA, jak i dane uzyskane z materiału starożytnego. To jak ogromna księga rodowa regionu, w której zapisane są ślady dawnych migracji, podziałów populacji i długotrwałej izolacji. Dzięki tak dużej bazie danych naukowcy mogli precyzyjnie oszacować, kiedy poszczególne linie rodowe się rozchodziły, a kiedy łączyły.

Wyniki wskazują jednoznacznie, że przodkowie dzisiejszych Aborygenów australijskich i mieszkańców Nowej Gwinei dotarli na dawny superkontynent Sahul około 60 000 lat temu. W tym czasie poziom mórz był niższy, a obecne Australia, Tasmania i Nowa Gwinea stanowiły jeden ląd. Nie oznacza to jednak, że można było tam dotrzeć suchą stopą – nawet w tamtych warunkach konieczne były przeprawy morskie przez kilkudziesięciokilometrowe odcinki otwartego oceanu.

Badanie pokazuje też, że zasiedlenie nie było pojedynczym, prostym ruchem. Zrekonstruowane wzorce genetyczne wskazują na co najmniej dwie główne trasy migracji z obszaru Sunda, obejmującego dzisiejszą Indonezję, Filipiny i Półwysep Malajski. Jedna grupa szła bardziej na południe, przez wyspy indonezyjskie. Druga wybrała szlak północny, przez archipelag filipiński i dalej ku Nowej Gwinei. Obie linie wywodziły się z tej samej populacji, która opuściła Afrykę mniej więcej 70 000–80 000 lat temu, ale rozdzieliły się w Azji Południowej lub Południowo-Wschodniej na długo przed dotarciem do Sahul.

Co ważne, dane genetyczne dobrze pasują do tego, co od lat podpowiadała archeologia. Najstarsze stanowiska w północnej Australii, takie jak Madjedbebe, były datowane nawet na ponad 60 000 lat. Część badaczy kwestionowała te wyniki, argumentując, że datowanie osadów może być obarczone dużym błędem. Teraz jednak niezależna linia dowodów – geny – wskazuje na podobny przedział czasowy. To mocny argument, że „długa chronologia” jest bliższa prawdy niż ostrożniejsze szacunki.

Nowe analizy mają jeszcze jedno, daleko idące konsekwencje. Wynika z nich, że australijscy Aborygeni i rdzenni mieszkańcy Nowej Gwinei mają najstarsze ciągłe pochodzenie ze wszystkich znanych populacji żyjących dziś poza Afryką. Innymi słowy: od momentu, gdy ich przodkowie pojawili się na Sahul, linie rodowe tych społeczności trwają w tym regionie bez przerwy przez dziesiątki tysięcy lat, mimo późniejszych zmian klimatu, podnoszenia się poziomu morza i rozdzielenia kontynentu na dzisiejsze wyspy.

Jednym z najbardziej fascynujących wątków jest możliwy kontakt z innymi gatunkami ludzi. Azja Południowo-Wschodnia w plejstocenie była mozaiką różnych form Homo: na Flores żył niewielki Homo floresiensis, na Luzonie odkryto Homo luzonensis, a do tego dochodzą ślady innych archaicznych populacji. Analiza DNA sugeruje, że pierwsi mieszkańcy Sahul nie ograniczali się do kontaktów z neandertalczykami i denisowczykami, ale mogli wymieniać geny również z mniej poznanymi grupami. Na razie nie ma na to ostatecznego dowodu, ale ślady w genomach wskazują, że historia krzyżowań w tym regionie jest bardziej skomplikowana, niż do tej pory zakładano.

Nowe badanie nie zamyka wszystkich pytań. Trzeba będzie dalej porównywać wyniki genetyczne z odkryciami archeologicznymi, a także szukać kolejnych szczątków dawnych populacji w Azji i Oceanii. Jednak już dziś można powiedzieć, że obraz przeszłości stał się wyraźniejszy: około 60 000 lat temu ludzie dysponujący umiejętnością budowy łodzi i planowania długich rejsów wyruszyli z Sunda i dwoma szlakami dotarli do Sahul, dając początek jednemu z najstarszych, nieprzerwanie istniejących dziedzictw na Ziemi.

Źródła:

https://www.livescience.com/archaeology/human-evolution/modern-humans-arrived-in-australia-60-000-years-ago-and-may-have-interbred-with-archaic-humans-such-as-hobbits

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.ady9493

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC12662211/

https://phys.org/news/2025-12-humans-australia-years-routes-dna.html

https://www.labrujulaverde.com/en/2025/12/humans-reached-australia-new-guinea-and-nearby-islands-60000-years-ago-the-first-indisputable-evidence-of-boat-use-by-homo-sapiens/