Sensacyjne odkrycie w Abydos – nieznany faraon sprzed 3600 lat zmienia historię starożytnego Egiptu

Egipsko-amerykańska ekspedycja archeologiczna dokonała przełomowego odkrycia w nekropolii Jabal Anubis w Abydos. Naukowcy natrafili na monumentalny grobowiec nieznanego dotąd władcy egipskiego, który panował około 1650-1600 roku p.n.e., w tajemniczym okresie Drugiego Okresu Przejściowego. Odkrycie to może zrewolucjonizować naszą wiedzę o zapomnianej dynastii władców, którzy rządzili Górnym Egiptem w czasie politycznego chaosu.

Grobowiec odkryto w jednym z najświętszych miejsc starożytnego Egiptu – nekropolii Jabal Anubis, której nazwa pochodzi od góry przypominającej kształtem naturalną piramidę. Miejsce to od zawsze było uważane za wrota do zaświatów i domniemane miejsce pochówku Ozyrysa, boga podziemnego świata. Właśnie tutaj pierwsi faraonowie Egiptu wybierali swoje miejsca wiecznego spoczynku.

Mohamed Ismail Khaled, Sekretarz Generalny Najwyższej Rady Starożytności Egiptu, podkreśla znaczenie znaleziska: "Ten grobowiec dostarcza bezcennych informacji o królewskich pochówkach w Abydos i poszerza naszą wiedzę o egipskim krajobrazie politycznym podczas Drugiego Okresu Przejściowego, gdy Egipt był podzielony na rywalizujące, wojujące królestwa."

Choć imię władcy pozostaje nieznane z powodu zniszczeń dokonanych przez starożytnych rabusiów grobowców, styl i lokalizacja komory grobowej przypominają pochówek króla Senebkaya, którego grobowiec odkryto w Abydos zaledwie w 2014 roku. Archeolodzy podejrzewają, że nowo odkryty władca mógł być poprzednikiem Senebkaya i należeć do enigmatycznej "Dynastii z Abydos" – zapomnianej linii władców, o której istnieniu naukowcy dowiedzieli się dopiero w ostatnich latach.

Badania DNA przeprowadzone na szczątkach mumii ujawniły fascynujący szczegół – około 20% materiału genetycznego władcy pochodzi z Anatolii i Lewantu. To potwierdza intensywne kontakty starożytnego Egiptu z Azją Zachodnią, nawet w okresie politycznej niestabilności. Odkrycie to może być dowodem na międzynarodowy charakter ówczesnych elit rządzących.

Grobowiec został wykonany z masywnych bloków wapiennych, co świadczy o wysokiej pozycji społecznej pochowanej osoby. Mimo braku mumii, wzorce architektoniczne i zachowane inskrypcje są niezwykle wartościowe dla zrozumienia ewolucji królewskich pochówków w Abydos.

Wspólna ekspedycja, w której uczestniczyli naukowcy z Penn Museum oraz egipscy archeolodzy pod nadzorem Ministerstwa Turystyki i Starożytności Egiptu, dokonała odkrycia w ramach długoterminowych badań prowadzonych w tym regionie. Abydos, jedno z najstarszych miast Egiptu, było świadkiem narodzin pierwszych dynastii faraonów i odgrywało kluczową rolę w kształtowaniu się struktur władzy starożytnego Egiptu.

W pobliżu królewskiego grobowca archeolodzy odkryli również warsztat garncarsko-szklarski z okresu rzymskiego (30 p.n.e.–642 n.e.), który rzuca światło na historię przemysłową Egiptu w tym okresie. Wśród innych znalezisk były grobowce z cegły mułowej zawierające mumie i szkielety, w tym szczątki dziecka noszącego materiałową czapkę oraz czaszkę kobiety, która miała około 30 lat.

Odkrycie nieznanych władców w Abydos pokazuje, jak wiele tajemnic skrywa jeszcze ziemia starożytnego Egiptu. Drugi Okres Przejściowy (1640-1540 p.n.e.) był czasem ekonomicznej i politycznej niestabilności, który przyniósł ważne zmiany społeczne i technologiczne. Nowo odkryty grobowiec może być kluczem do zrozumienia tego burzliwego okresu w historii jednej z największych cywilizacji starożytnego świata.

Źródła:

https://archaeologymag.com/2025/03/unknown-egyptian-pharaohs-tomb-abydos/ 

https://archaeology.org/news/2025/03/19/unknown-royal-tomb-unearthed-in-abydos/ 

http://www.thehistoryblog.com/archives/72783 

https://www.nbcphiladelphia.com/news/local/penn-museum-egypt-unnamed-pharaoh/4145053/ 

https://www.reuters.com/science/tomb-unidentified-ancient-egyptian-pharaoh-discovered-2025-03-27/ 

https://www.smithsonianmag.com/smart-news/archaeologists-discover-tomb-unknown-ancient-egyptian-p...