Nok - Zginiona cywilizacja z Afryki

Kategorie: 

Zdjęcie: National Mirror

Afryka zazwyczaj nie kojarzy się szerokiej opinii publicznej z osiągnięciami cywilizacyjnymi z przeszłości. Afryka w ogóle wzbudza mało pozytywnych skojarzeń. Przez długi czas Europejczycy powodowani aroganckim przekonaniem o swej rasowej wyższości. Odrzucali jakiekolwiek sugestie, że „prymitywni” mieszkańcy Afryki byli w stanie stworzyć państwa na wysokim poziomie organizacji społecznej i kulturalnej.

 

Każdy oczywiście słyszał o starożytnym Egipcie, ale już mniej znane jest Timbuktu gdzie od XI w kwitło piśmiennictwo i nauka. Wykorzystywane przez archeologów, najnowsze technologie takie jak np. LiDAR. Pozwoliły na poszerzenie naszej wiedzy, o zaginionym państwie Garamantów  kwitnącym od V w p.n.e do około V w n.e. w dzisiejszej południowej Libii. Przy pomocy satelitarnego skanowania laserowego LiDAR pod piaskami Sahary na południu Libii odnaleziono ponad 100 ufortyfikowanych osad połączonych systemem dróg.

Warto wspomnieć o starożytnym królestwie Kusz z Sudanu rywalizującym z Egiptem. Czy choćby o Wielkim Zimbabwe stworzonym przez lud Karanga. Kiedy w roku 1868 Niemiec Karl Mauch odkrył dla Europejczyków wielkie kamienne miasto zajmujące powierzchnie 750 ha, stolice ludu Karanga. Natychmiast odrzucił możliwość, że miasto wybudowali  miejscowi.

 

Jednak chyba najbardziej tajemniczą i fascynującą cywilizacją afrykańską jest  cywilizacja ludu Nok z terenu dzisiejszej Nigerii. Po raz pierwszy na jej slady natknięto się w 1928 roku. Kiedy robotnicy w kopalni odkrywkowej wydobyli dużą liczbę wspaniałych terakotowych rzezb. Wkrótce szerokie prace archeologiczne ujawniły, że cywilizacja Nok może być pierwszą zaawansowaną cywilizacją w sub-sacharyjskiej Afryce. Szacuje się, że cywilizacja Nok istniała od 900r p.n.e aż do tajemniczego załamania się i zniknięcia około 200r n.e

 

Lud Nok był bardzo zaawansowanym społeczeństwem z rozwiniętym systemem sądowniczym. Nok produkowali także jedne z pierwszych, w swiecie terakotowe rzezby naturalnych rozmiarów. Obok kamiennych narzędzi archeolodzy odnaleźli także żelazne groty strzał i włóczni, bransolety oraz małe noże.

 

Najbardziej enigmatycznym i fascynującym aspektem kultury Nok są terakotowe rzezby. Najstarsze z nich datowane są na V w p.n.e. Prawie zawsze przedstawiają one ludzi o dużych wydłużonych głowach z dużymi zapadniętymi oczami w kształcie spłaszczonej elipsy. Te wyolbrzymione cechy zadziwiają gdyż reszta ciała jest w normalnych proporcjach. Wielu ludzi opisujących owe rzezby nie może się powstrzymać od użycia słowa „pozaziemskie” eng extraterrestrial.

Bardzo mało wiemy o przeznaczeniu tych dziwacznych rzezb i figurek. Jak się łatwo domyślić badacze przypisują im rytualne znaczenie, talizmanów mających chronić plony lub sprzyjać płodności i chronic od chorób. Inną teorią na przeznaczenie tych obiektów jest to, że miałyby one przedstawiać członków warstwy rządzącej czczonej przez lud Nok. Rękodzieło na wysokim poziomie nie jest jedynym dowodem na zaawansowanie kultury Nok. Badania ujawniły, że Nok mieli rozwinięty system administracji w celu zachowania prawa i porządku.

 

System sądowy podzielony był na instancje. W celu oddzielenia  błachych spraw takich jak kłótnia rodzinna od poważnych jak kradzież czy morderstwo. Nok wierzyli, że każde przestępstwo przyciąga  klątwę mogącą zniszczyć całą rodzinę. Dlatego musi być ujawnione by uniknąć konsekwencji. Podejrzany wprowadzany był do sądu położonego na dziedzińcu. Gdzie stając pomiędzy dwoma monolitami, twarzą w kierunku słońca.  Będącego najwyższym bogiem zwanym Nom, składał przysięgę mówienia prawdy.

 

Przypadki, których nie można było rozstrzygnąć w otwartym sądzie, przenoszone były do sądu najwyższego, mieszczącego się w zamkniętej świątyni. Sądowi temu przewodniczył najwyższy kapłan oraz grupa liderów plemiennych. Osoba skazana musiała podarować zwierzęta na ofiare i wino dla najwyższego kapłana .Po zakończonej sprawie ogłaszano swięto. Podczas którego dziękowano bogom za pomyślne rozwiązanie sprawy i uchronienie od klątwy spowodowanej popełnionym przestępstwem.

 

Zagadką jest co spowodowało nagły upadek  kultury Nok. W warstwach ziemi po roku 200 n.e znikają  niemal całkowicie znaleziska terakotowych figur oraz ceramiki użytkowej. Brakuje także wskazówek sugerujących powód nagłego załamania się kultury Nok. Niektórzy z badaczy sugerują wyczerpanie się surowców naturalnych i węgla drzewnego na którym cywilizacja Nok bardzo polegała. Inni przypuszczają, że do upadku przyczynił się konglomerat zjawisk. Takich jak plaga głodu wywołana  zmianą klimatu, pandemia lub  inwazja. Cywilizacja Nok pozostawiła po sobie fascynującą  spusciznę kulturalną dla pokoleń  następujących po nich. Trwające badania ujawnią kiedys odpowiedzi na pytania, dlaczego  kultura Nok upadła lub jakie było prawdziwe przeznaczenie terakotowych figur.

 

 

Ocena: 

Nie ma jeszcze ocen

Skomentuj